Sterker dan het verhaal

Eén keer per jaar gaan we op koude training. Dit jaar organiseerden we dat samen met Swartgym.

Op avontuur met een groep mensen die eens iets anders willen ervaren dan ze ooit gedaan hebben. Jaren geleden ben ik daarin geïnspireerd geraakt door Wim, die in zijn boek schreef dat je niet alles hoeft te plannen, dat je ook gewoon spontaan op avontuur kunt gaan. Dat idee is de basis van deze reis. Gewoon zeggen: we gaan. We zien wel wat zich aandient.

Dat is precies wat we met deze koude training doen.

Kort. Krachtig. In en uit.

Zoals een speciale eenheid. Geen lange aanloop, geen weken voorbereiding, geen comfort. Je spreekt af met een groep mensen die elkaar grotendeels niet kennen, stapt samen in een bus en gaat het avontuur aan. Iets wat we eigenlijk bijna nooit meer doen. Terwijl we met ons huidige leven juist vaker uit de sleur en uit het comfortabele zouden moeten stappen. Je kunt heel snel een avontuur creëren. En dit is er één die intens is, maar veilig.

Iedereen die meeging, had zijn eigen verhaal in zijn hoofd. Over kou. Over grenzen. Over wat er misschien zou gebeuren. Wat kan ik aan? Er waren zelfs mensen die het onverantwoord vonden. Te koud. Te heftig. Te veel. En dat zegt eigenlijk niet zoveel over de training, maar alles over hoe we tegenwoordig naar ons lichaam en ons zenuwstelsel kijken.

Want wat deze dagen vooral lieten zien, is hoe sterk en bijzonder het lichaam werkelijk is en hoe beperkt het verhaal is dat we onszelf daar continu over vertellen.

Het was koud. Echt koud. Geen Instagram-kou, geen symbolische kou. Gewoon kou. En wat je dan ziet, is dat het lichaam zich aanpast. Het zenuwstelsel leert snel. De adem brengt rust. En waar vooraf spanning zat, ontstaat focus. Aanwezigheid. Dit kun je niet uitleggen, dit moet je ervaren.

Dat kwam prachtig terug in de bergmars, de Śnieżka omhoog. Mensen die vooraf twijfelden, die zich afvroegen hoe zwaar het zou worden, liepen uiteindelijk gewoon. Niet op karakter, niet op bewijsdrang, maar stap voor stap. Samen. Soms was één klein woord al genoeg voor steun. Hier leerden we wat focus werkelijk is: wanneer je niet gefocust bent, voelt de kou allesoverheersend; wanneer je erin zit, warmt het lichaam zichzelf weer op.

Dat zag je ook terug in het ijswater. ’s Middags hadden we twee minuten gedaan. Dat voelde voor velen al als een overwinning. En dat was het ook. Later kwam de eindoefening. Zes minuten. In het donker. En daar gebeurde weer hetzelfde mechanisme. Het hoofd ging aan. Is dat niet te lang? Het was al zo zwaar. Het was al zo koud. Is dit wel verantwoord?

En daar zeg ik steeds hetzelfde: Maak er geen verhaal van voordat het gebeurt.

Want op het moment dat je dat doet, zit je er al. Dan ben je al moe. Dan ben je al klaar. Terwijl de realiteit iets heel anders laat zien. Want uiteindelijk zaten we er met z’n allen. Zes minuten. In een kring, waarbij je buddy met zijn nabijheid en warmte je ondersteunt. Veilig in het ijswater. Gecontroleerd. En we kwamen eruit met iets wat je niet kunt spelen.

En dat gold niet alleen voor het ijswater. Deze reis deed ik alles gewoon mee. De klim. Het ijswater. Niet als safety-officer. Niet als begeleider aan de kant. Geen rol. Shirt uit. Zes minuten het water in. Omdat verantwoordelijkheid iets is wat je samen draagt. Omdat dit geen trucje is dat ik voordoe en anderen laat ondergaan. We stonden daar als groep. En wij beleven het samen.

Elke ochtend begonnen we met ademwerk. Werken met adem, lichaam en zenuwstelsel. En je zag hoe dat mensen dieper bracht. Meer rust. Meer verbinding met zichzelf. Niet omdat er iets nieuws werd geleerd, maar omdat iets ouds weer werd aangezet.

Tussen de trainingen door was er het kampvuur. Daar gebeurde misschien wel het meest waardevolle. Verhalen kwamen los. Dingen die normaal niet gedeeld worden, werden uitgesproken. Niet geforceerd, niet dramatisch, maar omdat de setting het toeliet. Omdat maskers wegvallen als je samen kou, inspanning en stilte deelt.

Aan het einde stapte iedereen met een enorme glimlach, en een nieuwe ervaring de bus in. En wat er toen stond, was geen groep individuen meer. Er stond een broederschap. Niet omdat we elkaar zo lang kennen, maar omdat we samen iets echts hebben meegemaakt.

Dit hoeft niet lang te duren. Drie dagen is genoeg. Langer en het wordt weer routine.

Het gaat niet om tijd. Het gaat om intensiteit.

De koude training is geen reis om grenzen te forceren. Het is een reis die laat zien dat veel van de grenzen die we voelen, vooral verhalen zijn.

En die verhalen…die kloppen vaak niet.